Na podstawie swoich badań Profesor Alfred Tomatis sformułował główne zasady, znane obecnie jako trzy prawa Tomatisa:
- 1. Głos zawiera jedynie te częstotliwości, które jest w stanie odebrać narząd słuchu.
- 2. Jeżeli uszkodzonemu uchu ponownie umożliwi się prawidłowe słyszenie utraconych lub stłumionych częstotliwości natychmiast zostają one w sposób nieświadomy zrekonstruowane w emitowanym głosie.
- 3. Odpowiednia stymulacja słuchowa spowoduje trwałą poprawę zdolności słuchania i w konsekwencji, polepszenie odtwarzania dźwięku.
Profesor A. A. Tomatis wyodrębnił słyszenie i słuchanie jako dwa odrębne procesy.
Słyszenie jest procesem biernym- zależy wyłącznie od sprawności narządu słuchu. Kiedy się zamyślimy nie słuchamy, tylko słyszymy. Odbieranie bodźców słuchowych odbywa się poza naszą świadomością. Nie analizujemy świadomie docierających do nas komunikatów.
Słuchanie czyli uwaga słuchowa, jest procesem aktywnym.
Słuchanie wymaga skupienia i zaangażowania. Polegającym na umiejętności wykorzystania informacji płynących ze świata. Wpływa na poprawę komunikacji i motywacji. Na słuchanie składa się nie tylko zdolność przyswajania informacji z otoczenia, ale także umiejętność ich filtrowania, czyli eliminacji tych bodźców, które są dla nas w danej chwili zbędne i nieistotne. Umożliwia to koncentrację bez poczucia natłoku informacyjnego. Słuchanie jest umiejętnością, która rozwija się przez całe życie
Tak przefiltrowaną informację mózg może przetworzyć i posegregować. Zdolność tą określamy mianem uwagi słuchowej. Gdy jest ona zaburzona dziecko postrzegane jest jako niegrzeczne, a nawet agresywne. Jego zachowanie nie wynika ze złej woli. Jest efektem braku umiejętności radzenia sobie z natłokiem docierających do niego w każdej chwili bodźców z otoczenia.
Możemy dobrze słyszeć (wskazuje na to badanie audiologiczne), a jednocześnie mieć problemy z syntezą i analizą słyszanych dźwięków oraz trudności ze skojarzeniem znaków graficznych z odpowiednimi dźwiękami, co ma szczególne znaczenie w procesach poprawnego czytania i pisania.
„Słuch absolutny” nie jest gwarantem umiejętności dobrego słuchania.
Możemy dobrze słyszeć, ale źle słuchać… – w takim przypadku mamy doczynienia z zaburzeniem słuchania = zaburzeniem uwagi słuchowej. W następstwie problemów ze słuchaniem, mogą pojawić się trudności z nauką, komunikatywnością i zaburzenia zachowań społecznych.
Odbudowanie świadomej potrzeby słuchania jest kluczem do odtworzenia komunikacji, a co za tym idzie potrzeby mówienia. Prof. A.A.Tomatis wykazał, że aby wytworzyć dźwięk, musimy go najpierw usłyszeć.
Odkrycie tzw. „efektu Tomatisa”, to wszelkie zmiany sposobu słyszenia uzyskane dzięki metodzie Tomatisa za pomocą analogowego elektronicznego ucha. Efekt ten został oficjalnie potwierdzony przez Francuską Akademię Nauk Ścisłych i Medycyny w 1957 oraz stało się podwaliną nowej interdyscyplinarnej nauki zwanej audio-psycho-fonologią.
Trening uwagi słuchowej w formie opracowanej przez Tomatisa, ma na celu wyćwiczenie i usprawnienie zdolności słuchania w sposób efektywny i zorganizowany.
W terapii używany jest sprzęt przetwarzający dźwięk w sposób analogowy. Stosowanie innych wersji sprzętu, jest niezgodne z założeniami metody prof. A. A. Tomatisa.